Herdenkingsherinnering aan Bernardus Drenth

Op het kerkhof van de Nederlands Hervormde kerk in Musselkanaal wordt ieder jaar voor de officiële herdenking een krans gelegd namens het 4 – mei comité bij het graf van soldaat Bernardus Drenth uit Musselkanaal. Op zijn graf staat het volgende vermeld:

Pax

Uitgestreden voor zijn vaderland rust hier Bernardus Drenth

geboren 14-10-1919 – 10-05-1940.

Gevallen staat hij voor god

- gestorven leeft hij bij ons als een held

De dankbare plaatsgenoten.

10 mei 1940, de datum waarop Bernardus Drenth sneuvelde, is de dag dat Nederland te maken kreeg met een meedogenloze vijand, die als doel had Nederland zo snel mogelijk te veroveren met alle middelen. Nederland was 145 jaar lang niet meer in oorlog geweest. Bijna niemand kon zich voorstellen wat oorlog betekende.

Vanaf september 1939 tot mei 1940 brak er oorlog uit in de landen om ons heen. Polen werd door Duitsland veroverd, Denemarken en Noorwegen werden ook bezet. Engeland en Frankrijk kwamen met Duitsland in oorlog.

In Nederland keek men nauwelijks over de grenzen; je hield je gewoon bezig met je eigen leven, moeilijkheden en problemen. De mensen realiseerden zich wel dat het kleine en slecht bewapende Nederlandse leger onze grenzen nauwelijks zou kunnen verdedigen, maar dat zou toch niet nodig zijn, Nederland was toch neutraal, onze regering bemoeide zich niet met de oorlog tussen de grote landen. Tientallen jaren was er nauwelijks geld geweest voor het Nederlandse leger. Soldaten zoals Bernardus Drenth, die werden opgeroepen om de grenzen van Nederland te bewaken, waren onvoldoende bewapend en getraind. Zij kwamen tegenover Duitse soldaten te staan die goed getraind en bewapend waren en bovendien gevechtservaring in Polen hadden opgedaan. Toch deden de Nederlandse militairen hun plicht, omdat ze nou een keer werden opgeroepen.

Bernardus Drenth uit Musselkanaal was ingedeeld bij de grensbewaking in Coevorden. Deze grensbewaking had slechts een waarschuwende taak. Zo gauw de vijand werd gesignaleerd moesten de militairen dit melden en zich vervolgens terugtrekken op een lijn van kanalen, waar weerstand geboden zou worden. Bruggen zouden worden opgeblazen om de vijand te vertragen en men zou zich terugtrekken, want er waren simpelweg te weinig soldaten in de provincies Groningen en Drenthe om langdurig strijd te leveren. Op 10 mei 1940 vallen Duitse troepen zonder waarschuwing Nederland aan en worden ook de grenzen van Groningen en Drenthe overschreden.

Bij de grenstroepen rondom Coevorden stijgt de spanning. Er vallen enkele granaten en om kwart voor 4 's nachts komt er een melding van de douane in Nieuw-Schoonebeek ten Noorden van Coevorden over Duitse troepenbewegingen. Ook is er oorlogslawaai ten zuiden van de stad. De Nederlandse militairen in Coevorden weten niet wat er aan de hand is, ze weten niet dat Duitsland Nederland aangevallen heeft.

De commandant, kapitein Beerenschot probeert via de telefoonlijn contact op te nemen met sergeant Verhagen die zich verder zuidelijker bevindt bij de boerderij van Hamberg waar meerdere bruggen liggen. Van de andere kant van de lijn komt echter geen antwoord.

Dan moet er maar een patrouille gezonden worden. Luitenant Kuiper, bij de spoorbrug van Holthuis, geeft hij hiertoe opdracht. Deze wijst twee van zijn mannen aan. Het zijn de 20 jarige Bernardus Drenth, afkomstig uit Musselkanaal en de 21-jarige Jitse Veenstra uit de Wilp. Rond een uur of 4 's nachts fietsen ze over een pad in zuidelijke richting om de tocht van vier kilometer te maken, langs het Almelose kanaal richting Gramsbergen. Links van hen ligt het kanaal, rechts weilanden.

De Duitsers hebben reeds een brug in handen en bevinden zich al aan beide kanten van het kanaal. Ze zijn van plan om de Bentheimerbrug in Coevorden te in handen te krijgen en willen oprukken langs het Almelose kanaal. Op dat moment naderen op enige afstand Bernadus Drenth en Jitse Veenstra. Tegenover hen bevinden zich honderden zwaar bewapende Duitse militairen verspreid in dekking in de weilanden. De beide Nederlandse soldaten zitten op hun fiets en hebben het geweer op de rug. Zij vormden geen enkele bedreiging voor de grote groep Duitse militairen. Waarschijnlijk hebben de onervaren Nederlandse soldaten de Duitsers niet gezien door de ochtendschemering óf ze hebben gedacht dat het hier om Nederlanders ging, want ze verwachtten hier geen Duitsers.

Als de twee echter tot op 450 meter zijn genaderd openen zware mitrailleurs het vuur. Bernadus Drenth wordt meteen gedood. Veenstra fietst eerst weer terug in de richting van het Noorden, maar wordt verderop eveneens dodelijk getroffen. De Duitsers laten de lichamen liggen, maar laten niet na de horloges van de beide doden af te nemen. In ooggetuigenverslagen wordt gesproken over de “lafhartige moorden”, omdat de Duitsers de militairen zonder problemen gevangen hadden kunnen nemen. Dit wordt duidelijk wanneer er later nog eens 2 Nederlandse militairen op verkenning worden gestuurd langs het Almelose kanaal. Zij worden door de Duitsers gevangengenomen.

Bernardus Drenth kreeg als een van de eerste Nederlandse militairen te maken met een meedogenloze vijand, die niet van plan was hem enige kans te gunnen. Net zoals Bernardus Drenth wordt heel Nederland overvallen en komt het Nederlandse volk er snel achter wat oorlog is; dood en verderf. Na 5 dagen moet Nederland zich overgeven en zijn 2032 Nederlandse militairen gesneuveld.

Gelukkig wordt Bernardus Drenth niet vergeten. Naast het graf in Musselkanaal, bevindt zich op de Bentheimerbrug in Coevorden een plaquette ter herinnering aan deze jonge dienstplichtige militair die sneuvelde langs het Almelose kanaal. Hij gaf hiermee zijn leven om Nederland te verdedigen en is hiermee een held.

Adriaan Smit
4-5-2007


Last update: 04-08-2007 by www.herdenking.nl